Bezpieczeństwo w górach
Jak czytać komunikat lawinowy, kiedy zawrócić, jak wezwać pomoc i co powiedzieć ratownikowi. Zebraliśmy to, o co najczęściej pytacie przy ladzie.
Europejska skala zagrożenia lawinowego
Ratownicy TOPR i GOPR publikują stopień zagrożenia w pięciostopniowej skali, wspólnej dla całej Europy. Większość śmiertelnych wypadków lawinowych zdarza się przy stopniu 2 i 3, bo wtedy w góry wychodzi najwięcej osób.
| Stopień | Nazwa | Stabilność pokrywy | Co to znaczy dla turysty |
|---|---|---|---|
| 1 | Niskie | Pokrywa na ogół dobrze związana. | Lawiny możliwe głównie przy dużym obciążeniu na bardzo stromych stokach. Zachowaj podstawowe środki ostrożności. |
| 2 | Umiarkowane | Na niektórych stromych stokach umiarkowanie związana. | Wyzwolenie możliwe przy dużym obciążeniu w miejscach opisanych w komunikacie. Wybieraj trasę z rozwagą. |
| 3 | Znaczne | Na wielu stromych stokach słabo lub umiarkowanie związana. | Lawinę może wyzwolić pojedynczy turysta. Wycieczki tylko dla doświadczonych, z umiejętnością oceny terenu. |
| 4 | Wysokie | Na większości stromych stoków słabo związana. | Wyzwolenie prawdopodobne już przy małym obciążeniu. Pozostań na szlakach dolinnych poza zasięgiem lawin. |
| 5 | Bardzo wysokie | Pokrywa ogólnie niezwiązana i niestabilna. | Liczne duże lawiny samoistne, także w terenie umiarkowanie stromym. Nie wychodź w góry. |
Gdzie sprawdzić komunikat
Tatry
Komunikat lawinowy publikuje TOPR na stronie topr.pl codziennie w sezonie zimowym, zwykle przed 8:30. Zawiera stopień zagrożenia, problemy lawinowe i wystawy stoków.
Karkonosze i Beskidy
Komunikaty dla Karkonoszy i Babiej Góry publikuje GOPR. Na Słowacji – Lavínové stredisko HZS, z osobnymi prognozami dla Tatr Wysokich i Zachodnich.
Jak wezwać pomoc
Dzwoń pod 985 lub +48 601 100 300 (TOPR i GOPR) albo 112. Jeśli nie masz zasięgu, spróbuj wysłać SMS – dociera przy słabszym sygnale niż połączenie.
- Gdzie jesteś – nazwa szlaku, najbliższy charakterystyczny punkt, kolor znaków. Aplikacja Ratunek przekaże współrzędne.
- Co się stało – upadek, uraz, zabłądzenie, zasłabnięcie.
- Ile osób potrzebuje pomocy i w jakim są stanie.
- Pogoda na miejscu – widoczność, wiatr, opady. Od tego zależy, czy poleci śmigłowiec.
- Twój numer i informacja o poziomie baterii. Nie rozłączaj się pierwszy.
+48 601 100 300
112
Sygnał alarmowy w górach: 6 sygnałów na minutę (gwizdek, latarka), minuta przerwy, powtórzyć. Odpowiedź: 3 sygnały na minutę.
Burza na grani
Licz sekundy między błyskiem a grzmotem. Poniżej 30 sekund – burza jest w zasięgu. Zejdź z grani i szczytu, odsuń się od łańcuchów, klamer i metalowych barierek.
Nie stój pod pojedynczym drzewem ani w wejściu do jaskini. Kucnij na plecaku lub karimacie, stopy razem, głowa nisko. Grupa powinna rozproszyć się na kilka metrów – jedno wyładowanie nie porazi wtedy wszystkich.
Długość dnia w Zakopanem
Przybliżone godziny wschodu i zachodu słońca w połowie miesiąca. W dolinach i na północnych stokach robi się ciemno nawet godzinę wcześniej.
| Miesiąc | Wschód | Zachód | Długość dnia |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 7:30 | 16:10 | 8 h 40 |
| Marzec | 6:00 | 17:50 | 11 h 50 |
| Maj | 4:45 | 20:05 | 15 h 20 |
| Lipiec | 4:40 | 20:30 | 15 h 50 |
| Wrzesień | 6:15 | 18:55 | 12 h 40 |
| Listopad | 6:55 | 15:55 | 9 h 00 |
| Grudzień | 7:30 | 15:35 | 8 h 05 |
Wychłodzenie
Do wychłodzenia nie potrzeba mrozu. Wystarczy wiatr, mokra koszulka i postój na grani przy +8 °C. Pierwsze objawy to dreszcze, niezgrabne ruchy dłoni i rozdrażnienie – łatwo wziąć je za zwykłe zmęczenie.
- Zmień mokrą warstwę na suchą, zanim zaczniesz marznąć.
- Osłoń osobę od wiatru i podłoża – karimata, plecak, folia NRC.
- Podaj ciepły, słodki napój, jeśli osoba jest przytomna. Nie podawaj alkoholu.
- Przy silnym wychłodzeniu nie rozcieraj kończyn i ogranicz ruch – wezwij pomoc.